Marki pianin: gdzie znaleźć informacje o dowolnym producencie

Marki pianin znikają, łączą się lub zmieniają właściciela, a na samym instrumencie w ogóle tego nie widać. Nazwa na tabliczce znamionowej często niewiele mówi o tym, kto naprawdę zbudował pianino, ani czy ta firma w ogóle jeszcze istnieje. Ten poradnik pokazuje, jak ogólnie szukać informacji o dowolnej marce pianina, a potem skupia się na rzadkich i dawno nieistniejących markach, gdzie research robi się znacznie trudniejszy.

Zbliżenie na stare pianino z widoczną tabliczką producenta

Jak ogólnie sprawdzić swoją markę

Zanim zajmiesz się rzadkimi markami, warto przejść przez sposoby, które działają w przypadku niemal każdego producenta:

Tabliczka znamionowa i numer seryjny: Pierwszym punktem odniesienia jest zawsze tabliczka znamionowa wewnątrz pianina, zwykle nad klawiaturą lub na ramie. Nazwa marki i numer seryjny mówią już sporo o pochodzeniu i roku produkcji. Jak poprawnie odczytać numer seryjny, wyjaśniamy szczegółowo w naszym artykule o numerze seryjnym i roku produkcji.
Zapytaj lokalnego technika pianin: Doświadczeni stroiciele i technicy pianin w twojej okolicy często mają wiedzę na temat lokalnych warsztatów, sięgającą dekad wstecz, której nie znajdziesz w żadnej bazie danych, bo te warsztaty nigdy nie były na tyle duże, żeby zyskać szerszą rozpoznawalność.
Forum i społeczności: pianoworld.com to największe anglojęzyczne forum poświęcone pianinom, z wieloma doświadczonymi kolekcjonerami, którzy prawdopodobnie mieli już do czynienia z mało znanymi markami.

Dlaczego rzadkie i nieistniejące już marki są szczególnie trudne

Sprawdzanie aktywnej marki, takiej jak Yamaha czy Steinway, jest zwykle proste, bo producent nadal istnieje. Przy markach, których już nie ma, nakłada się od razu kilka problemów: firmy zostały wchłonięte przez większe koncerny, wschodnioniemieckie warsztaty zostały znacjonalizowane po 1945 roku, a ich dokumentacja przy okazji często się rozproszyła lub zaginęła, a niektóre nazwy marek zostały dekady później wykupione przez zupełnie innych producentów, którzy po prostu zaczęli ich używać dalej. Trzy przykłady pokazują, jak różnie może to wyglądać:

Gebr. Zimmermann (Lipsk): Założona w 1884 roku przez braci Richarda i Maxa Zimmermannów, firma sama określała się jako największy producent pianin w Europie już w 1909 roku, produkując około 14 000 pianin rocznie przy 1600 pracownikach około 1914 roku. W 1926 roku połączyła się z Ludwig Hupfeld AG, a po wojnie została znacjonalizowana. Marka Zimmermann była produkowana w Seifhennersdorf aż do 1991 roku, kiedy przejął ją C. Bechstein.
Friedrich Prein (Kolonia): Dużo mniejszy warsztat: Prein produkował pianina w Kolonii około 1900 roku i miał nawet własny patent na konstrukcję mostka płyty rezonansowej. Produkcja instrumentów zakończyła się prawdopodobnie około 1932-33 roku. Właśnie takie małe warsztaty to przypadki, w których specjalistyczne archiwum, jak to prowadzone przez Dietera Gochta, pokazuje swoją wartość, ogólne opracowania o pianinach zwykle w ogóle o nich nie wspominają.
Ritmüller (Getynga): Założona w 1795 roku, a jej siedzibę w Getyndze odwiedzał nawet Johannes Brahms. Po bankructwie w 1890 roku i kilku zmianach właściciela produkcja zakończyła się w 1933 roku. Od 1997 roku nazwa marki należy do chińskiego producenta Pearl River, a dzisiejsze pianina Ritmüller powstają w Guangzhou, nie mając nic wspólnego z historycznym warsztatem w Getyndze poza samą nazwą.

Najlepsze źródła do sprawdzania marek pianin

Dieter Gocht: najbardziej szczegółowe archiwum: Dieter Gocht od dekad dokumentuje historię niemieckich fabryk pianin i regularnie pisze rubrykę 'Historisches' dla czasopisma branżowego Europiano. Jego strona, dieter-gocht.de, jest ułożona alfabetycznie według nazw firm, dostępna za darmo i opiera się między innymi na czasopiśmie Zeitschrift für Instrumentenbau (1880-1943) oraz międzynarodowych katalogach handlowych z lat 1886-1929. Wystarczy poszukać nazwy marki na jego liście kronik, a jeśli jej tam nie znajdziesz, możesz się z nim skontaktować bezpośrednio.

Strona jest w języku niemieckim, ale ponieważ opisuje niemieckie marki dużo dokładniej niż jakiekolwiek inne dostępne źródło, a niemieccy producenci dominują na światowym rynku zabytkowych pianin, warto z niej korzystać mimo to. Wbudowana funkcja tłumaczenia w przeglądarce (na przykład w Chrome) wystarczy, żeby śledzić treść.

Warto też zajrzeć na wspomniane wcześniej forum, zwłaszcza jeśli inni właściciele mieli już do czynienia z tą samą marką.

Najczęstsze pytania

Jak sprawdzić, czy moje pianino naprawdę pochodzi od historycznej marki, czy to nowocześniejszy instrument, który tylko wykorzystuje znaną nazwę?

Sprawdź numer seryjny i tabliczkę znamionową, i porównaj, gdzie i kiedy instrument został faktycznie zbudowany według tych danych, więcej na ten temat w naszym artykule o numerze seryjnym i roku produkcji. W przypadku niektórych marek dużo mówi już samo miejsce produkcji: historyczny warsztat Ritmüller w Getyndze zakończył produkcję w 1933 roku, a od 1997 roku nazwa należy do chińskiego producenta Pearl River, który buduje obecne instrumenty w Guangzhou. Podobnie jest z W. Hoffmann: marka istniała już w Berlinie około 1900 roku, ale odkąd w 1992 roku przejął ją C. Bechstein, produkowana jest jako nowoczesna linia podstawowa w ich europejskiej fabryce w Hradec Králové (Czechy), a nie w oryginalnej lokalizacji w Berlinie.

Co to oznacza dla wartości pianina, jeśli jego marka już nie istnieje?

Samo w sobie niewiele: wartość pianina zależy przede wszystkim od stanu, brzmienia, rozmiaru i jakości wykonania, a nie od tego, czy producent nadal wydaje aktualny katalog. W przypadku niektórych nieistniejących już marek rzadkość może nawet podnieść wartość, bo nie powstają już nowe instrumenty. To, czego faktycznie brakuje bez aktywnego producenta, to bezpośredni kontakt w sprawie części zamiennych albo oficjalnej wyceny, dlatego niezależna ocena technika pianin staje się tym bardziej istotna.

Czy stare, nieznane marki pianin są automatycznie mniej warte?

Nie. To, jak rozpoznawalna jest marka, to tylko jeden z wielu czynników. Starannie zbudowany i dobrze utrzymany instrument z nieznanego warsztatu może spokojnie dorównać brzmieniem i jakością bardziej znanym markom, podczas gdy zaniedbany instrument znanej marki szybko traci na wartości. Ostatecznie liczy się realny stan instrumentu, a nie tylko nazwa na tabliczce.

Gdy już zidentyfikujesz swoją markę, kolejnym krokiem jest zwykle dokładne ustalenie roku produkcji na podstawie numeru seryjnego i uzyskanie realistycznej wyceny.

Albo od razu zobacz, jakie pianina i fortepiany są teraz dostępne na PianoHub.